turna, telli turna, demoiselle crane, crane / ©: Frans Schepers / WWF-Hollanda
Proje Yürütücüsü: Muş Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Tarih ve Sanat Derneği, Muş

Projenin Uygulanacağı Alan: Muş İli, Muş Ovası kırsal kesimleri - Bulanık İlçesi, Bulanık Ovası (Haçlı Gölü ve Kaz Gölü civarı)

Projenin Konusu ve Gerekçesi: Anadolu kültüründe önemli bir yer tutan ve adına türküler yazılmış olan Toy ve Turna, soyu tükenmekte olan kuş türleridir. Yuvaları, yavruları ve üreme alanlarının yerel düzeyde korunması gerekmektedir. Genellikle kuluçka dönemlerini her yıl aynı yerde geçiren bu türler, göçmen kuşların uğrak yeri olan Haçlı Gölü ve Kaz Gölü civarını tercih etmektedir. Çevre köylerde yaşayan insanların bir çoğu bu kuş türlerinin tehlike altında olduğunu bilmemekte veya hiç tanımamaktadır. Bu durum, sözkonusu kuş türlerinin avlanmasına veya çiftçiler tarafından bilinçsizce yapılan tarımsal faaliyetlerle yuvalarının bozulmasına ve telef olmasına neden olmaktadır. Proje ile türe yönelik tehdit oluşturabilecek faktörler analiz edilerek yöre halkı, çiftçiler ve öğrencilere eğitimler verilecektir. Aynı zamanda Muş Avcılar ve Kayak Sporları Derneği'nin katkılarıyla bölgede avcılıkla uğraşan kişilere ulaşılarak bu kuş türleri hakkında eğitimler verilecektir. Sonrasında, Muş Valiliği, Muş Belediyesi ve Ankara’daki Muş İli ve İlçeleri Eğitim Kültür ve Kalkınma Derneği ile birlikte, belirlenen bölgelerin koruma altına alınması için çalışmalar yapılacaktır. Bölgedeki Toy ve Turna popülasyonlarının genel olarak avlanma sonucu azaldığı yönünde bir kanaat vardır. Bununla birlikte, tarlalarda biçer döverlerle yapılan hasat işlerinin çeşitli nedenlerle (düşük bedel) birkaç hafta önceye alınması da tarım alanları içerisinde kuluçkaya yatmış olan kuşların telef olmasına yol açmaktadır. Bölgede tarımsal faaliyetlerle uğraşan çiftçiler genel olarak bu durumun farkında değildir ve bu durum sürüp gitmektedir.

Projenin Hedefi: Proje, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan yetkililer, bölgede faaliyet gösteren çiftçiler, öğrenciler ve yöre halkı arasında Toy ve Telli Turna konusunda farkındalık yaratarak bu türlerin ve yaşam alanlarının korunmasını hedeflemektedir.